Ένας είναι ο εχθρός. Ο καπιταλισμός!

Ένας είναι ο εχθρός. Ο καπιταλισμός!

1. Πόλεμος και ενδοκαπιταλιστικές αντιθέσεις

Από την πρώτη μέρα που ξεκίνησε η στρατιωτική επέμβαση ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, στις 28/2/26, αίσθηση προκάλεσαν τα αντίποινα των αμυνόμενων. Το καθεστώς του Ιράν αποδείχθηκε πολύ ανθεκτικότερο και με σαφή στρατηγική απέναντι σε μια επίθεση που αναμφίβολα θεωρούσε πιθανή αν όχι σίγουρη μετά τον «πόλεμο 12 ημερών» με το Ισραήλ του προηγούμενου έτους (13-24/6/25), στον οποίο παρενέβησαν και οι ΗΠΑ, βομβαρδίζοντας στις 22/6/25 τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Τότε ο Πρόεδρος Τραμπ είχε δηλώσει: «Όλες οι πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν υπέστησαν μνημειώδεις ζημιές, όπως αποδεικνύουν οι δορυφορικές εικόνες. Ο ακριβής όρος είναι “εξάλειψη”! […] Διάνα!!!». 1 Την άποψη αυτή επιβεβαίωσε και το Ισραήλ. Όμως οκτώ μήνες μετά, ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκίνησαν έναν ακόμα πόλεμο εναντίον του Ιράν, για να «εξαλείψουν την ιρανική πυρηνική απειλή», αλλά και με διάφορους άλλους στόχους, που προβάλλονταν ή αποσύρονταν καθώς ο πόλεμος εξελισσόταν: Για να ανατρέψουν το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, για να ωθήσουν τον ιρανικό λαό να το κάνει, για να εξαλείψουν την ικανότητα του Ιράν να πλήττει το Ισραήλ με ντρόουν και βαλλιστικούς πυραύλους, για να καταστήσουν το Ιράν ανίκανο να «στηρίζει την τρομοκρατία» στη Μέση Ανατολή κ.ο.κ.

Είναι εκπληκτικό ότι οι επιτιθέμενοι είχαν υποτιμήσει τη δυνατότητα του Ιράν να αντεπιτεθεί, πλήττοντας όχι μόνο το Ισραήλ, αλλά αφενός τις στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στις συμμαχικές τους αραβικές χώρες του Κόλπου και αφετέρου – και το κυριότερο – τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και κρίσιμες υποδομές στις χώρες αυτές. Επιπλέον, το Ιράν προχώρησε στο ουσιαστικό κλείσιμο των στενών του Ορμούζ, με αποτέλεσμα την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και έντονα φαινόμενα αστάθειας στις διεθνείς αγορές.

Λέμε ότι η υποτίμηση αυτή της ισχύος του Ιράν εκπλήσσει, διότι οι ΗΠΑ κατέστρωναν σχέδια για τον έλεγχο των στενών του Ορμούζ ήδη από τη δεκαετία του 1980, μετά την επικράτηση της «ισλαμικής επανάστασης». Ο διακηρυσσόμενος στόχος των σχεδίων αυτών ήταν η εξασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας με δεδομένο ότι από τα Στενά περνάει το ένα τέταρτο περίπου της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου. Ήδη το 1980 διατυπώθηκε το «Δόγμα Κάρτερ», από τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ, σύμφωνα με το οποίο η παρεμπόδιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά συνιστά «επίθεση στα ζωτικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών» και θα αποκρουόταν «με κάθε απαραίτητο μέσο, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής δύναμης». Στη λογική του «Δόγματος Κάρτερ» δημιουργήθηκε το 1983 το λεγόμενο Κεντρικό Στρατηγείο των ΗΠΑ (CENTCOM), η περιοχή δράσης του οποίου είναι η Μέση Ανατολή. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, οι ΗΠΑ ίδρυσαν στρατιωτικές βάσεις σε όλες τις γειτονικές στο Ιράν χώρες της περιοχής.

Επομένως, ο στρατηγικός στόχος των ΗΠΑ επί σχεδόν μισό αιώνα ήταν ο «διεθνής» (δυτικός) έλεγχος των στενών του Ορμούζ με μέσο την αποδυνάμωση και περιθωριοποίηση του Ιράν – ενδεχομένως με στρατιωτικά μέσα αν αυτό δεν μπορούσε να γίνει μέσα από μια διαδικασία εσωτερικών συγκρούσεων που θα οδηγούσε στην κατάρρευση του ισλαμικού καθεστώτος. Το παράδοξο λοιπόν είναι ότι η πραγματοποίηση του στόχου αυτού επιχειρήθηκε εσπευσμένα, στον απόηχο μιας εξέγερσης στο Ιράν η οποία όμως δεν κλόνισε το καθεστώς, και χωρίς να έχουν υπολογιστεί αφενός η ανθεκτικότητα της πολεμικής μηχανής του Ιράν και αφετέρου οι συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, που υπονομεύουν τη δυνατότητα των επιτιθέμενων να παρατείνουν τον πόλεμο «μέχρι την τελική νίκη».

Το Ιράν δεν αποπειράθηκε να ναρκοθετήσει τα Στενά χρησιμοποιώντας τα πολεμικά πλοία του, διότι μια τέτοια απόπειρα θα ακυρωνόταν από την αμερικανο-ισραηλινή κυριαρχία στον εναέριο χώρο. Αντίθετα χρησιμοποίησε την ισχύ του σε ντρόουν και πυραύλους, για να σταματήσει τη διακίνηση πετρελαίου, πλήττοντας κάθε πετρελαιοφόρο δυτικών συμφερόντων, ενώ παράλληλα διαπραγματεύθηκε την ασφαλή διέλευση πλοίων από μη εχθρικές προς αυτό χώρες, όπως η Ινδία. Ήδη από τις 18/3/26, περισσότερα από 3.000 τάνκερ είχαν ακινητοποιηθεί στα Στενά.

Μια απόπειρα κατάληψης των Στενών του Ορμούζ δια θαλάσσης, με απόβαση στρατιωτικών σωμάτων των επιτιθέμενων για κατάληψη των ιρανικών ακτών, θα είχε ενδεχομένως το ίδιο καταστροφικό αποτέλεσμα όπως η απόπειρα απόβασης των στρατευμάτων της Αντάντ στην Καλλίπολη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1915. 2

Ήταν λοιπόν απόλυτα αναμενόμενη η αρνητική απάντηση των Ευρωπαίων συμμάχων των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, όταν δεν αποδέχθηκαν την έκκληση των ΗΠΑ να συμμετάσχουν σε μια τέτοια «δια θαλάσσης απελευθέρωση» των Στενών του Ορμούζ. Και η οργισμένη αντίδραση του Προέδρου Τραμπ στις 17/3/26 ενίσχυσε την εικόνα έλλειψης σαφούς εκτίμησης της κατάστασης και σχεδίου απεμπλοκής των ΗΠΑ από την πολεμική σύγκρουση. Δήλωσε ο Τραμπ:

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενημερώθηκαν από τους περισσότερους από τους “Συμμάχους” μας στο ΝΑΤΟ ότι δεν θέλουν να εμπλακούν στη Στρατιωτική μας Επιχείρηση εναντίον του Τρομοκρατικού Καθεστώτος του Ιράν στη Μέση Ανατολή, αυτό παρόλο που σχεδόν κάθε Χώρα συμφώνησε […] ότι στο Ιράν δεν πρέπει, με κανέναν τρόπο, σε καμία μορφή ή σχήμα, να επιτραπεί να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Δεν εκπλήσσομαι από τη στάση τους, ωστόσο, γιατί πάντα θεωρούσα το ΝΑΤΟ, όπου ξοδεύουμε Εκατοντάδες Δισεκατομμύρια Δολάρια κάθε χρόνο για να προστατεύουμε αυτές τις ίδιες Χώρες – ως μονόδρομο – εμείς θα τους προστατεύουμε, αλλά αυτοί δεν θα κάνουν τίποτα για εμάς, ιδιαίτερα σε ώρα ανάγκης. Ευτυχώς, έχουμε αποδεκατίσει τον Στρατό του Ιράν – το Ναυτικό του έχει εξαφανιστεί, η Αεροπορία του έχει εξαφανιστεί, η Αντιαεροπορική του Άμυνα και τα Ραντάρ του έχουν εξαφανιστεί και, ίσως το πιο σημαντικό, οι Ηγέτες του, σχεδόν σε κάθε επίπεδο, έχουν εξαφανιστεί, χωρίς να μπορούν πλέον να απειλήσουν εμάς, τους Συμμάχους μας στη Μέση Ανατολή ή τον Κόσμο, ξανά! Λόγω του ότι είχαμε τέτοια Στρατιωτική Επιτυχία, δεν “χρειαζόμαστε” πλέον ούτε επιθυμούμε τη βοήθεια των Χωρών του ΝΑΤΟ – ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΤΗ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΑΝ! Το ίδιο ισχύει και για την Ιαπωνία, την Αυστραλία ή τη Νότια Κορέα. Στην πραγματικότητα, μιλώντας ως Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, της μακράν Ισχυρότερης Χώρας Οπουδήποτε στον Κόσμο, ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΚΑΝΕΝΟΣ!». 3

Παραθέσαμε ολόκληρη τη δήλωση Τραμπ, διότι είναι χαρακτηριστική της αμηχανίας και του αδιεξόδου στο οποίο βρέθηκαν ΗΠΑ και Ισραήλ, και συνακόλουθα βρίθει αντιφάσεων: Αφού οι ΗΠΑ «ποτέ δεν χρειάστηκαν τη βοήθεια» των συμμάχων τους, γιατί τη ζήτησαν; Και αφού έχουν «αποδεκατίσει τον Στρατό του Ιράν», πράγμα που υποτίθεται σημαίνει ότι «δεν μπορούν πλέον να απειλήσουν» κανέναν, γιατί συνεχιζόταν ο πόλεμος, με όλο και σφοδρότερα ιρανικά χτυπήματα στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις των συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο; Και γιατί στις 23/3/26 ο Τραμπ ανήγγειλε μια επικείμενη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, κάτι που το Ιράν διέψευσε κατηγορηματικά; Επιπλέον, οι «συμμαχικές αραβικές χώρες» που πλήττονται από το Ιράν γιατί δεν μπαίνουν στον πόλεμο στο πλευρό των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αλλά τηρούν στάση παρατηρητή, παρά τις όποιες δηλώσεις ή διπλωματικές κινήσεις;

Στην πραγματικότητα, οι ΝΑΤΟικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ δεν κράτησαν ουδετερότητα. Στήριξαν την πολεμική επιχείρηση κατά του Ιράν παραχωρώντας, με την εξαίρεση της Ισπανίας, τη χρήση βάσεών τους στον αμερικανικό στρατό, μεταφέροντας πληροφορίες κλπ. 4 Η μόνη δυτική χώρα που τήρησε στάση απόλυτης ουδετερότητας απέναντι στους εμπολέμους ήταν η Ελβετία: Η κυβέρνηση της χώρας απαγόρευσε την εξαγωγή πολεμικού υλικού προς τις ΗΠΑ όσο διαρκεί ο πόλεμος. 5

Η πλέον πιθανή εξήγηση για την «εσπευσμένη» επίθεση στο Ιράν εκ μέρους των ΗΠΑ είναι η διάσταση στρατηγικών εντός της αμερικανικής άρχουσας τάξης και των αντίστοιχων κέντρων εξουσίας, καίτοι οι εσωτερικές αυτές αντιθέσεις βγήκαν στην επιφάνεια όταν φάνηκε το ανέφικτο του να πραγματοποιηθούν οι στόχοι της επίθεσης (κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος και αφοπλισμός του Ιράν). Κάτι βεβαίως αναμενόμενο, διότι «όταν το άλογο κουτσαίνει, τότε βγαίνουν τα προβλήματα» (το σύμπτωμα είναι ακριβώς το σημείο από όπου αποκαλύπτονται τα βαθύτερα προβλήματα και αίτια).

Η πρώτη ανοικτή εκδήλωση αυτών των εσωτερικών στρατηγικών αντιθέσεων της άρχουσας τάξης των ΗΠΑ εκδηλώθηκε με την παραίτηση στις 17/3/26 του φανατικού οπαδού του Τραμπ Τζο Κεντ, από τη θέση του επικεφαλής του «Εθνικού Κέντρου κατά της Τρομοκρατίας», με την ακόλουθη δήλωση: «Δεν μπορώ με καθαρή τη συνείδησή μου να υποστηρίξω τον συνεχιζόμενο πόλεμο στο Ιράν. Το Ιράν δεν συνιστούσε άμεση απειλή για τη χώρα μας και είναι σαφές ότι ξεκινήσαμε αυτόν τον πόλεμο λόγω πιέσεων από το Ισραήλ και το ισχυρό αμερικανικό λόμπι του […]. Αυτό ήταν ένα ψέμα και είναι η ίδια τακτική που χρησιμοποίησαν οι Ισραηλινοί για να μας σύρουν στον καταστροφικό πόλεμο του Ιράκ που κόστισε στο έθνος μας τη ζωή χιλιάδων από τους καλύτερους άνδρες και γυναίκες μας». 6

Η δεύτερη καταγραφή των αντιθέσεων στο εσωτερικό των ΗΠΑ προήλθε από τις καταθέσεις ενώπιον της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας, στις 18/3/26, των επικεφαλής του FBI, της Υπηρεσίας Πληροφοριών, της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας και της CIA αναφορικά με το κατά πόσο υπήρχε «ιρανική πυρηνική απειλή» που να δικαιολογεί τον πόλεμο. Χαρακτηριστικά, η διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών Τούλσι Γκάμπαρντ, δήλωσε: «Ως αποτέλεσμα της Επιχείρησης Midnight Hammer (τον Ιούνιο), το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν καταστράφηκε. Δεν έχουν γίνει προσπάθειες από τότε να ανακατασκευαστεί η ικανότητα εμπλουτισμού τους». Όταν ρωτήθηκε αν οι πληροφορίες αυτές δικαιολογούν την υποτιθέμενη «επικείμενη πυρηνική απειλή», η Γκάμπαρντ απάντησε: «Ο μόνος που μπορεί να καθορίσει τι αποτελεί απειλή και τι όχι είναι ο Πρόεδρος». 7

Φυσικά, είναι αστείος ο ισχυρισμός, που προβλήθηκε και από μερίδα του τύπου, ότι οι ΗΠΑ, η παγκόσμια υπερδύναμη, καθοδηγήθηκαν ή παραπλανήθηκαν από το Ισραήλ. Είναι βεβαίως δεδομένη η στρατηγική συμμαχία ΗΠΑ-Ισραήλ – και ευρύτερα, δυτικού συνασπισμού-Ισραήλ – καθώς το τελευταίο αποτελεί «προκεχωρημένο φυλάκιο» του δυτικού ιμπεριαλισμού στη Μέση Ανατολή. Εντούτοις, η προοπτική συντριβής του ιρανικού καθεστώτος συνιστούσε, όπως ήδη αναφέραμε, πάγια στρατηγική στόχευση των ΗΠΑ.

Στο φαντασιακό της άρχουσας τάξης και της πλειοψηφικής μερίδας των πολιτών του Ισραήλ, η προοπτική συντριβής του Ιράν με τα αμερικανικά όπλα θα άνοιγε τον δρόμο για την πραγματοποίηση των «πατροπαράδοτων» ιμπεριαλιστικών στόχων κυριαρχίας στην περιοχή. Βέβαια, για μια ακόμα φορά, η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολυπλοκότερη. Το ίδιο ισχύει και για το δεύτερο μέτωπο που άνοιξε το Ισραήλ στον Λίβανο εναντίον της Χεσμπολάχ (την οποία υποτίθεται ότι είχε συντρίψει στο παρελθόν, στη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα). Για μια ακόμα φορά, καθώς στον νότιο Λίβανο «τα όμορφα ισραηλινά τανκς όμορφα καίγονται», 8 ο ισραηλινός στρατός χρησιμοποιεί τις μεθόδους με τις οποίες δεν νίκησε στη Γάζα, δηλαδή δεν κατέστρεψε τη Χαμάς, ούτε εκτόπισε την εξουσία της στη Λωρίδα: Μαζική σφαγή αμάχων (στη Βηρυτό, αλλά και στις πόλεις του Ιράν) και δολοφονία των ηγετών του αντιπάλου. Όμως οι αντικαταστάτες για τους νεκρούς ηγέτες υπάρχουν πάντα και οι άμαχοι, ακόμα και οι αντικαθεστωτικοί μεταξύ αυτών, εναποθέτουν τις ελπίδες τους στο καθεστώς για να τους προστατέψει.

Μένει να δούμε λοιπόν: Θα αντέξει στους αεροπορικούς βομβαρδισμούς το πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν με το οποίο η χώρα μπορεί να ελέγχει τα στενά του Ορμούζ, μέχρι οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου να υποχρεώσουν τους επιτιθέμενους να τερματίσουν τον πόλεμο (αφού βέβαια προηγουμένως αυτοανακηρυχθούν νικητές); Ή η καταστροφή της δύναμης πυρός του Ιράν θα επιβάλλει τον δυτικό έλεγχο στα Στενά και ενδεχομένως την αποσταθεροποίηση του καθεστώτος; Οι όροι του διλήμματος θα μετασχηματιστούν αν υπάρξει χερσαία επέμβαση.Και βέβαια, ας μην το παραλείψουμε, αν ο πόλεμος επεκταθεί, κινδυνεύουμε να κάνουμε Πάσχα χωρίς το άγιο φως!

2. Ο πόλεμος και η αριστερή στρατηγική

Ο πόλεμος στο Ιράν διχάζει για μια ακόμα φορά τις δυνάμεις της Αριστεράς, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά διεθνώς. Πέρα από μια επιφανειακή «ομοφωνία» κατά του πολέμου, διότι αφενός πλήττονται οι (άμαχοι) πληθυσμοί και αφετέρου παραβιάζεται το «διεθνές δίκαιο», τίθεται το ερώτημα, αν η εναντίωση στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό και στο κράτος-δολοφόνο του Ισραήλ συνεπάγεται την ανάγκη υποστήριξης του Ιράν.

Η αριστερή αντιμετώπιση του πολέμου (οφείλει να) έχει στη βάση της το κριτήριο της αντίστασης στην επιβολή και άρα τάσσεται εναντίον του ισχυρού και επιτιθέμενου. Ωστόσο αυτό το κριτήριο δεν αρκεί. Η σημαντική διάκριση είναι μεταξύ των πολέμων που διεξάγονται ανάμεσα σε καπιταλιστικά κράτη και των πολέμων που διεξάγονται ανάμεσα σε ένα καπιταλιστικό κράτος και ένα κίνημα αυτοδιάθεσης (π.χ. περίπτωση Παλαιστίνης). Στην πρώτη περίπτωση ο πόλεμος δεν μπορεί να εξελιχθεί σε επαναστατική κρίση παρά μόνο υπό προϋποθέσεις ταξικής και πολιτικής εκμετάλλευσης της υποχώρησης της ισχύος της άρχουσας τάξης. Αντίθετα στη δεύτερη περίπτωση η κίνηση των μαζών μπορεί να φτάσει μέχρι την πάλη για κοινωνική απελευθέρωση. 9

Το (κάθε) αστικό κράτος εκφράζει την πολιτική εξουσία του κεφαλαίου, είναι ο βίαιος δυνάστης της εργατικής τάξης και των κοινωνικών κινημάτων στο εσωτερικό του, καθώς οργανώνει την καπιταλιστική εκμετάλλευση και αναπαράγει την κυριαρχία της αστικής ιδεολογίας με τον εθνικισμό στον πυρήνα της. Αντίθετα, στο κίνημα αυτοδιάθεσης αναπτύσσεται η τάση προς την απελευθέρωση ως αίτημα για κράτος ή για δικαιώματα στο κράτος, και μπορεί υπό όρους και προϋποθέσεις να επεκταθεί στη διεκδίκηση της εξουσίας συνολικά, δηλαδή της αντικαπιταλιστικής ανατροπής.

Αυτή ήταν και η περίφημη αντίληψη του Λένιν για την αυτοδιάθεση των εθνών που αποκαλύπτει τη σχέση του ταξικού κινήματος και της επαναστατικής Αριστεράς με το έθνος και τον εθνικισμό, διακρίνοντας ξεκάθαρα την απελευθερωτική τάση της διεκδίκησης από τη δομική θέση του εθνικισμού στην κυρίαρχη ιδεολογία σε κάθε καπιταλιστικό έθνος-κράτος. Πρόκειται για τη διεκδίκηση της απελευθέρωσης της εργατικής τάξης και του «λαού», τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων των «πολλών και από κάτω» και όχι για τη διεκδίκηση κάποιας αντιιμπεριαλιστικής απεξάρτησης του ήδη καπιταλιστικού κράτους: «Στο ζήτημα της αυτοδιάθεσης των εθνών, όπως και σε κάθε άλλο ζήτημα, μας ενδιαφέρει πρωτ’ απ’ όλα η αυτοδιάθεση του προλεταριάτου μέσα στα έθνη. […] Σε όλες τις περιπτώσεις ο μισθωτός εργάτης θα εξακολουθεί να είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης, και για να πετύχει ο αγώνας εναντίον της απαιτείται η ανεξαρτησία του προλεταριάτου από τον εθνικισμό, η πλέρια, ας πούμε ουδετερότητα των προλεταρίων απέναντι στον αγώνα της αστικής τάξης των διαφόρων εθνών για τα πρωτεία». 10

Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η «πάλη των εθνών»· είναι η ταξική πάλη, η κίνηση της εργατικής τάξης και των υποτελών τάξεων και κοινωνικών τμημάτων για κοινωνική απελευθέρωση σε πλήρη αντίθεση με τις συνθήκες υπαγωγής τους στο καπιταλιστικό κράτος και τις δικές του επιδιώξεις. Εάν «αφαιρέσουμε» το Ιράν από το διεθνές πλαίσιο και το εξετάσουμε ως χώρα αυτή καθαυτή, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να δούμε με συμπάθεια από αριστερή και μάλιστα αντικαπιταλιστική σκοπιά το θεοκρατικό, καπιταλιστικό κράτος που ιδρύθηκε σφάζοντας την Αριστερά αμέσως μετά την επανάσταση του 1979 και αντιμετωπίζει με κρατική δολοφονική βία τις συχνές, μαζικές κοινωνικές εξεγέρσεις όλα τα τελευταία χρόνια. Εάν αγνοήσουμε το ταξικό κριτήριο και τοποθετήσουμε το Ιράν σε ένα πλαίσιο που αναγνωρίζει ιμπεριαλιστικά και «αντιιμπεριαλιστικά» κράτη, πολύ περισσότερο δε αν αναγνωρίζονται ως ιμπεριαλιστικές δυνάμεις μόνο οι ΗΠΑ ή/και το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, τότε το Ιράν αρχίζει να μεταμορφώνεται σε κράτος που αντιστέκεται στον ιμπεριαλισμό. Από αρνητικό πρόσημο μοιάζει να αποκτά ένα πρόσημο θετικό.

Επομένως, καθώς αυτό που απαιτείται είναι το σταμάτημα του πολέμου, είναι επιθυμητό να αποτύχουν οι στόχοι των επιτιθέμενων. Αυτό θα είχε σαν ενδεχόμενο αποτέλεσμα την ενίσχυση του αντιπολιτευτικού κινήματος στις ΗΠΑ και όχι μόνο, την πολιτική αποδυνάμωση του Τραμπ και του Νετανιάχου, και δεν μεταφράζεται σε υποστήριξη ή επιθυμία ενίσχυσης του θεοκρατικού καπιταλιστικού καθεστώτος του Ιράν. Αντίθετα, η ενίσχυση των δημοκρατικών και αντικαπιταλιστικών κινημάτων στη χώρα αυτή μετά το τέλος του πολέμου είναι καλοδεχούμενη και πρέπει να έχει την αλληλεγγύη της διεθνούς Αριστεράς.

3. Ελληνικός καπιταλισμός: Ο πόλεμος άλλη μια «ευκαιρία»;

Κράτος και κεφάλαιο στην Ελλάδα έχουν εδώ και χρόνια, ουσιαστικά από την έναρξη του ρωσο-ουκρανικού πολέμου, προσανατολιστεί στις «ευκαιρίες» που προσφέρει για την καπιταλιστική κερδοφορία και την ενίσχυση της γεωπολιτικής ισχύος του ελληνικού κράτους η στροφή στην οικονομία και την πολιτική του πολέμου.

Η επέκταση και αναβάθμιση των αμερικανικών βάσεων στη χώρα, ο ελλιμενισμός και εξοπλισμός αμερικανικών πολεμικών πλοίων στη Σούδα, οι περιπολίες ελληνικών πολεμικών πλοίων σε απομακρυσμένα διεθνή ύδατα για την «προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας», δηλαδή των συμφερόντων των Ελλήνων εφοπλιστών, η αποστολή πολεμικού υλικού στην Ουκρανία, η Ελληνική Δύναμη Σαουδικής Αραβίας, η αποστολή πολεμικών αεροσκαφών F-16, πυραύλων Patriot και φρεγατών στην Κύπρο για την προστασία των βρετανικών βάσεων που πλήττονται από ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους, η «παροχή στρατιωτικής συνδρομής» στη Βουλγαρία, είναι χαρακτηριστικές όψεις των στρατηγικών στοχεύσεων του ελληνικού καπιταλισμού. 11 Με την έναρξη του πολέμου, η ηγεμονική μερίδα του ελληνικού κεφαλαίου, η εφοπλιστική μερίδα, πολλαπλασιάζει τα κέρδη της, καθώς εκτοξεύτηκαν οι τιμές των ναύλων. Ορισμένοι μάλιστα δεν διστάζουν να «αναλάβουν το ρίσκο» του διάπλου των στενών του Ορμούζ (και της ζωής των πληρωμάτων τους). 12

Προωθώντας αυτά τα συμφέροντα, η κυβέρνηση έσπευσε να δώσει προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ένα διαφορετικό στίγμα από το «αυτός δεν είναι δικός μας πόλεμος» της Γερμανίας (και κατ’ επέκταση της ΕΕ), όταν ζητήθηκε από τον Τραμπ η πολεμική συνδρομή: Δια του Μητσοτάκη δήλωσε ότι «μόνο η Ελλάδα και η Ιταλία – και ίσως η Γαλλία – συμμετέχουν στην επιχείρηση “Ασπίδες” της ΕΕ για την προστασία της ναυσιπλοΐας». 13 Ταυτόχρονα, η αύξηση των τιμών που σε συνθήκες παγωμένων μισθών επιδεινώνει διαρκώς τη ζωή της κοινωνικής πλειοψηφίας, δεν φαίνεται να απασχολεί την κυβέρνηση. Για τον Μητσοτάκη, με τον πόλεμο «ήρθε η ώρα να σταθούμε δίπλα στην ενεργοβόρο βιομηχανία στο μέτωπο των ανταγωνιστικών τιμών ενέργειας»!

Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, το ελληνικό κράτος ασκεί δολοφονική βία εναντίον των προσφύγων και μεταναστών που αναλαμβάνουν την απελπισμένη προσπάθεια να εισέλθουν στη χώρα, διωκόμενοι από τις απάνθρωπες συνθήκες που δημιουργούν οι πόλεμοι, η πολιτική και φυλετική βία και η πείνα στα κράτη τους. Την κατάσταση περιγράφει ένας πρώην κυβερνήτης λιμενικού σκάφους που παραιτήθηκε, μετά τον βίαιο θάνατο στις 2/2/26 στα νερά της Χίου 15 προσφύγων από το Αφγανιστάν, όταν σκάφος του λιμενικού συγκρούστηκε με τη λέμβο που επέβαιναν:

«Την εντοπίζεις (τη βάρκα με τους πρόσφυγες) εκτός ελληνικών υδάτων. […] Έσβηνες τα φώτα, πήγαινες πάνω στη βάρκα κατευθείαν, πέταγες τη μηχανή στη θάλασσα και τους παράταγες. […] Όταν παρατάς μια βάρκα και έχει ένα τεσσαρο-πεντάρι (μποφόρ), είναι μια βάρκα ακυβέρνητη φουσκωτή με 30 άτομα πάνω. Και το κάνεις εν γνώσει σου… Αυτό είναι έγκλημα. Μετά ακούς ναυάγιο εδώ, ναυάγιο εκεί. Ποιος το έκανε αυτό το ναυάγιο; Από μόνο του έγινε, όταν τους έχεις παρατήσει εκεί χωρίς μηχανή, χωρίς τίποτα; […] Η εντολή που έχεις είναι “τους σταματάμε πάση θυσία”. […] Συγκεκριμένα λένε “δεν θέλουμε να έχουμε γκολ”. Έτσι το λέγανε […]. Αυτό που λένε ότι εμβόλισε η βάρκα το Λιμενικό είναι όχι απλά ψέμα, είναι γελοίο. Αυτό εμείς το γράφαμε συνέχεια σε περιστατικά. Από πάντα ήταν αυτή η τακτική. Άμα πήγαινε κάτι στραβά, λέγαμε ότι η βάρκα εμβόλισε το σκάφος του Λιμενικού. […] Να αιφνιδιάσει φουσκωτό σκάφος με 40 άτομα που πάει με 8 κόμβους το πλωτό του Λιμενικού που πάει με 35; Δεν υπάρχει περίπτωση […]. Αυτά, αν πιάσεις από τη Λήμνο μέχρι το Καστελόριζο, γίνονται σχεδόν κάθε μέρα. Απλά δεν μαθαίνουμε τίποτα […], μπορεί να τύχει και μέρα που να έχει δέκα περιστατικά. Απλά τυχαίνει ανά έναν, δύο, τρεις μήνες να μαθαίνουμε κι εμείς ένα. Αυτά γίνονται καθημερινά». 14

Τα ελληνικά σύνορα είναι ανοικτά μόνο για φτηνούς οικονομικούς μετανάστες από την Ινδία, το Νεπάλ, το Βιετνάμ κλπ., που εισάγονται με «συμβάσεις προσωρινής απασχόλησης» από εταιρίες ενοικίασης εργατικού δυναμικού και «προσφέρονται» σε διάφορους εγχώριες εταιρίες. 15 Αυτό αποτελεί άλλωστε το έδαφος για την ανάπτυξης και άλλων μορφών «επιχειρηματικής δραστηριότητας», όπως η εκβίαση και η εμπορία ανθρώπων. 16 Την ίδια στιγμή ανακαλούνται κατά εκατοντάδες ισχύουσες βίζες ασύλου σε μουσουλμάνους, μεταξύ των οποίων και του Προέδρου της Πακιστανικής Κοινότητας στην Ελλάδα, Τζαζέντ Ασλάμ, ως έκφραση των αντιμουσουλμανικών προκαταλήψεων που χαρακτηρίζουν την ακροδεξιά ελληνική κυβέρνηση. 17

Ο ζόφος του καπιταλισμού δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί παρά από την κινητοποίηση της εργατικής τάξης και των συμμάχων της και τα πολύμορφα κινήματα αντίστασης στη βία και την απανθρωπιά του συστήματος. Οι αντιστάσεις ξεδιπλώνονται συνεχώς, από τις κινητοποιήσεις ενάντια στον πόλεμο, 18 και τον συμβολικό αποκλεισμό της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, όπου δηλώθηκε η άρνηση των ναυτεργατών να υπογράψουν τα «θανατόχαρτα» με τα οποία οι εφοπλιστές προσπαθούν να αποσπάσουν τη συναίνεσή τους για μεταφορές φορτίων από τις εμπόλεμες ζώνες, 19 μέχρι τη μεγάλη πανελλαδική διαδήλωση των συνταξιούχων στις 20/3/26 ενάντια στον πόλεμο και στην ακρίβεια, 20 τις διαδηλώσεις αλληλεγγύης στη χειμαζόμενη από τον αμερικανικό αποκλεισμό Κούβα και τα συλλαλητήρια στις 27 & 28/3/26 στο Υπουργείο Οικονομικών ενάντια στον πόλεμο και στις αντεργατικές κυβερνητικές πολιτικές.

Ο καπιταλισμός δεν εξανθρωπίζεται, δεν γίνεται ειρηνικός και φιλάνθρωπος. Ό,τι κερδίζουν οι εργαζόμενοι είναι αποκλειστικό αποτέλεσμα των αγώνων τους. Ο καπιταλισμός μόνο ανατρέπεται. Η εργατική εξουσία είναι εφικτή!